Η ερώτηση έχει δύο απαντήσεις, και οι δύο είναι αληθινές. Το μωρό σας αναγνωρίζει ήδη πράγματα που δεν του μάθατε συνειδητά. Και, όταν γίνει ενήλικας, σχεδόν σίγουρα δεν θα μπορεί να διηγηθεί τον πρώτο χρόνο. Δεν είναι αντίφαση. Είναι δύο διαφορετικά είδη μνήμης.

Δεν θα το διηγηθεί. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έγινε

Η έρευνα για την παιδική αμνησία είναι από τις πιο σταθερές στη βιβλιογραφία της μνήμης. Σε δυτικές χώρες, όταν ζητάς από ενήλικες την πρώτη ανάμνηση που μπορούν να αφηγηθούν, η μέση ηλικία πέφτει στα 3 με 3,5 χρόνια. Οι αναμνήσεις από τα 3 έως τα 7 είναι λιγότερες απ’ όσες θα εξηγούσε η συνηθισμένη λήθη.

Άρα η αγκαλιά των 2 το ξημέρωμα, το πρώτο χαμόγελο, η μέρα που λείψατε, δεν θα γίνουν ιστορία που το παιδί θα σας επιστρέψει. Αυτό δεν τις ακυρώνει. Απλώς δεν αποθηκεύονται ως αφήγηση.

Η φωνή σας είναι ήδη γνωστή

Το 1980 οι DeCasper και Fifer έδειξαν, στο Science, ότι νεογέννητα μαθαίνουν να θηλάζουν μια πιπίλα με τρόπο που φέρνει τη φωνή της μητέρας τους πιο συχνά από τη φωνή μιας άλλης γυναίκας. Η προτίμηση αποδίδεται σε αυτό που άκουγαν στη μήτρα. Δεν είναι ανάμνηση μιας σκηνής. Είναι αναγνώριση.

Και η μυρωδιά, από τη δεύτερη μέρα

Σε μελέτη του 2015, δεκαεννέα θηλάζοντα νεογέννητα δύο ημερών, μετά από δερματική επαφή με τη μητέρα, κράτησαν το κεφάλι τους περισσότερο προς τη μυρωδιά της μασχάλης της μητέρας τους παρά προς τη μυρωδιά άλλης νέας μητέρας. Είναι μικρό δείγμα, με συγκεκριμένες συνθήκες. Λέει ότι η αναγνώριση μπορεί να ξεκινήσει πολύ νωρίς. Δεν λέει ότι κάθε μωρό, σε κάθε τοκετό, κάνει το ίδιο τεστ.

Αυτό που μαθαίνει κρατιέται λίγο. Η επανάληψη το κρατά

Η Carolyn Rovee-Collier μέτρησε πόσο κρατά μια μαθημένη κίνηση: το βρέφος κλωτσά και ένα μόμπιλ κινείται. Στα 2 μηνών η μνήμη έσβηνε σε 1 με 2 ημέρες. Στους 6 μήνες, περίπου σε 2 εβδομάδες. Με σύντομες υπενθυμίσεις στη διαδρομή, η ίδια μνήμη κρατήθηκε για πολλούς μήνες.

Η πρακτική μετάφραση δεν είναι «το μωρό θυμάται τις διακοπές». Είναι ότι η επανάληψη, η φωνή, το ίδιο πρόσωπο, μετράνε στο παρόν. Το χαμόγελο όταν του μιλάτε, γύρω στους 2 μήνες, είναι ορόσημο ανάπτυξης, όχι απόδειξη ότι αρχειοθετεί τη μέρα. Τα ορόσημα είναι σε ξεχωριστό οδηγό: τι κάνουν τα περισσότερα μωρά.

Τι δεν ξέρουμε

Δεν υπάρχει μελέτη που να δείχνει ότι ένα μωρό κρατά την απουσία σας ως ιστορία. Η αγωνία «με θυμάται όταν λείπω;» είναι δική σας, και είναι κατανοητή. Αυτό που στηρίζουν τα δεδομένα είναι στενότερο, και αρκετό: ξέρει τη φωνή σας, μπορεί να ξέρει τη μυρωδιά σας, και μαθαίνει πράγματα που σβήνουν αν δεν ξαναέρθουν.