Ανοίγεις αυτό το κείμενο γιατί το μωρό μόλις έκανε κάτι που δεν περίμενες. Τινάχτηκε στον ύπνο, λόξυγξε για δέκατη φορά, έβγαλε έναν ήχο που δεν μοιάζει με ανάσα. Τις περισσότερες φορές αυτό ακριβώς κάνουν τα μωρά. Όχι πάντα. Παρακάτω είναι δέκα συνηθισμένες σκηνές, και στο τέλος τα σημάδια που δεν περιμένουν.
1. Τινάζεται στον ύπνο
Τα μωρά γεννιούνται με το αντανακλαστικό του αιφνιδιασμού. Ένας θόρυβος ή μια απότομη κίνηση τα κάνει να ανοίγουν χέρια και πόδια. Σύμφωνα με τις βρετανικές υπηρεσίες υγείας, αυτό αρχίζει να υποχωρεί από τις 6 εβδομάδες περίπου και συνήθως έχει φύγει ως τους 6 μήνες. Τις πρώτες μέρες είναι επίσης φυσιολογικό να φαίνονται «νευρικά», με ακούσιες κινήσεις.
Μιλήστε με τον παιδίατρο αν το μωρό είναι πολύ δύσκαμπτο ή πολύ χαλαρό όταν είναι ξύπνιο, αν οι κινήσεις είναι επαναλαμβανόμενες και σπασμωδικές, αν τινάζεται χωρίς να καταλαβαίνετε γιατί, ή αν η μία πλευρά κινείται διαφορετικά από την άλλη.
2. Λόξιγκας, φτέρνισμα, τέντωμα
Λόξιγκας, φτέρνισμα και τέντωμα είναι συνηθισμένα τις πρώτες μέρες. Ο λόξιγκας από μόνος του δεν σημαίνει ότι το μωρό πεινάει ή ότι κάτι πήγε στραβά στο τάισμα.
3. Περίεργοι ήχοι
Τα νεογέννητα βγάζουν ροχαλητά, γρυλίσματα, γουργουρητά και σφυρίγματα. Δεν αναπνέουν σαν τους μεγάλους. Αυτό, από μόνο του, δεν είναι ασθένεια.
Άλλο πράγμα είναι το γρύλισμα σε κάθε ανάσα, μαζί με δυσκολία. Αυτό μπαίνει στα επείγοντα, παρακάτω.
4. Μικρές παύσεις στην αναπνοή
Είναι φυσιολογικό ένα νεογέννητο να κάνει μικρές παύσεις λίγων δευτερολέπτων ή να αναπνέει γρήγορα για λίγο. Γύρω στις 6 εβδομάδες η αναπνοή γίνεται πιο σταθερή.
Χρειάζεται άμεση εκτίμηση αν το μωρό δουλεύει για να αναπνεύσει, αν είναι τόσο λαχανιασμένο που δεν μπορεί να φάει, ή αν οι παύσεις σας ανησυχούν αντί να είναι οι σύντομες που περιγράφονται εδώ.
5. Λίγο γάλα που ανεβαίνει
Το να ανεβάσει λίγο γάλα την ώρα του ταΐσματος ή λίγο μετά είναι συχνό στον πρώτο χρόνο. Το NHS το λέει παλινδρόμηση: συνήθως ξεκινά πριν τις 8 εβδομάδες και βελτιώνεται μέσα στον πρώτο χρόνο, επειδή ο μυς στο κάτω μέρος του οισοφάγου είναι ακόμη αδύναμος.
Αν το μωρό είναι ήρεμο, υγιές και παίρνει βάρος, συνήθως δεν χρειάζεται γιατρό. Βοηθά να το κρατάτε όρθιο στο τάισμα και να το ρεύετε. Ο ύπνος μένει ανάσκελα, σε ίσια επιφάνεια. Δεν σηκώνουμε το κεφάλι της κούνιας. Περισσότερα στον οδηγό για τον ασφαλή ύπνο.
6. Στραβίζει πού και πού
Τα μάτια ενός νεογέννητου δεν συνεργάζονται ακόμη καλά. Το NHS λέει ότι ένας περιστασιακός στραβισμός είναι φυσιολογικός και πρέπει να έχει φύγει ως τους 4 μήνες. Αν επιμένει, μιλήστε με τον παιδίατρο.
7. Κολλώδες μάτι
Λίγο λευκό ή κίτρινο έκκριμα στη γωνία του ματιού είναι συχνό όσο αναπτύσσονται οι δακρυϊκοί πόροι. Δεν είναι το ίδιο με την επιπεφυκίτιδα. Καθαρίζεται με βαμβάκι και κρύο βρασμένο νερό, από τη μύτη προς τα έξω, με καθαρό κομμάτι σε κάθε πέρασμα.
Αν το μάτι είναι κόκκινο και πρησμένο, ή το έκκριμα είναι πολύ, χρειάζεται γιατρός. Αν το κολλώδες μάτι συνεχίζεται γύρω στους 12 μήνες, επίσης.
8. Δέρμα που ξεφλουδίζει
Το ξεφλούδισμα είναι συχνό και συνήθως κρατά 1 με 2 εβδομάδες. Τις πρώτες τέσσερις εβδομάδες το μπάνιο γίνεται μόνο με νερό, όχι κάθε μέρα. Αν το δέρμα είναι πολύ ξηρό, φαγουρίζει ή έχει ανοίξει, ρωτήστε τον παιδίατρο.
9. Μικρά λευκά σπυράκια στο πρόσωπο
Τα milia είναι μικρά, κάτω από 2 χιλιοστά, λευκά ή κιτρινωπά σπυράκια, συνήθως στο πρόσωπο. Η οδηγία του NHS Greater Glasgow and Clyde λέει ότι δεν χρειάζονται θεραπεία και συνήθως φεύγουν μέσα σε 8 εβδομάδες. Δεν τα στύβουμε.
10. Σφίγγει το δάχτυλό σας σαν να μην το αφήνει
Αυτό είναι το αντανακλαστικό της σύλληψης: βάζετε το δάχτυλο στην παλάμη και το χέρι κλείνει. Αρχίζει να υποχωρεί από τους 6 μήνες περίπου. Αν το νεογέννητο δεν το κάνει καθόλου, αξίζει μια κουβέντα με τον παιδίατρο.
Όταν δεν είναι «χωρίς λόγο»
Καλέστε 166 ή 112, ή πηγαίνετε στα επείγοντα, αν το μωρό:
- έχει δυσκολία στην αναπνοή, γρυλίζει σε κάθε ανάσα ή είναι πολύ λαχανιασμένο για να φάει,
- έχει δέρμα, χείλη ή γλώσσα μπλε, γκρίζα, χλωμά ή με κηλίδες,
- είναι δύσκολο να ξυπνήσει ή δεν ξυπνά,
- κάνει σπασμούς,
- έχει εξάνθημα που δεν φεύγει όταν το πιέζετε,
- δεν τρώει, ή εμετό πράσινο, κίτρινο, με αίμα, ή που πετάγεται με δύναμη.
Το κόκκινο πρόσωπο την ώρα που το μωρό πιέζεται τρομάζει πολλούς γονείς. Οι οδηγίες δεν το καταγράφουν, από μόνο του, ως επείγον. Αυτό που ξεχωρίζουν είναι αν δεν έχει κάνει κακά περίπου τρεις ημέρες και μαζί έχει πρησμένη κοιλιά, πόνο ή αίμα.
Αν κάτι σας κάθεται στραβά και δεν είναι στη λίστα, πάλι παίρνετε τον παιδίατρο. Η λίστα λέει τι είναι συνηθισμένο. Δεν αντικαθιστά το παιδί που έχετε μπροστά σας.